BHV-plan opstellen
Hoeveel BHV'ers heb je nodig? Dat staat nergens
De oude vuistregel van één BHV’er per vijftig medewerkers wordt nog steeds doorgegeven, maar die is sinds 2007 uit de wet. De Arbowet noemt geen aantallen en ook geen verplicht aantal uren herhaling.
Wat er wel staat is dat je BHV’ers qua opleiding, uitrusting, aantal en organisatie zo moet regelen dat zij hun taken naar behoren kunnen vervullen. Wat “naar behoren” is, volgt uit je risico-inventarisatie en de scenario’s die daarbij horen.
Dat maakt het lastiger dan een vuistregel, maar ook eerlijker. Een kantoor met veertig zelfredzame medewerkers heeft iets anders nodig dan een zorglocatie met twintig bewoners die niet zelfstandig naar buiten komen. Het BHV-plan is het document waarin je die afweging vastlegt en waarmee je hem kunt onderbouwen.
Het BHV-plan beschrijft de organisatie van je bedrijfshulpverlening: wie de BHV’ers zijn, welke taken en bevoegdheden ze hebben en welke middelen er zijn. Het is onderdeel van het bedrijfsnoodplan, waarin het samenkomt met het ontruimingsplan en de bouwkundige en installatietechnische maatregelen.
BHV-plan opstellen
Vertrouwd door
Waarom kiezen voor Velco
Onze adviseurs zijn in dienst en werken de checklist van NEN 8112 af, zodat er geen onderdeel ontbreekt.
Van één vestiging met zelfredzame medewerkers tot een zorglocatie met nachtbezetting en bewoners die hulp nodig hebben.
Wij schrijven het plan, leiden je BHV’ers op, tekenen de plattegronden en begeleiden de oefening. Er komt geen tweede partij tussen.
Eén aanspreekpunt, van de inventarisatie tot het moment dat je BHV-organisatie draait.
Wat de wet werkelijk vraagt
Artikel 3, eerste lid, onder e van de Arbowet verplicht je tot doeltreffende maatregelen op het gebied van eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en de evacuatie van werknemers en andere aanwezigen.
Artikel 15 van de Arbowet bepaalt dat je je daarbij laat bijstaan door een of meer aangewezen bedrijfshulpverleners. Hun wettelijke taken zijn eerste hulp verlenen, brand beperken en bestrijden, in noodsituaties alarmeren en evacueren, en de hulpverleningsorganisaties alarmeren en met hen samenwerken. Die vierde taak wordt vaak vergeten.
Artikel 15, derde lid stelt de eis aan opleiding, uitrusting, aantal en organisatie. Geen getallen, geen urennorm.
Artikel 5 van de Arbowet verplicht je tot een risico-inventarisatie en -evaluatie. Dat is het vertrekpunt: uit de RI&E volgt welke scenario’s maatgevend zijn en dus hoeveel BHV’ers je nodig hebt.
Een BHV-plan als document staat in geen enkele wet. Het is wel de gebruikelijke manier om vast te leggen wat je hebt geregeld, en de vorm die NEN 8112 daarvoor aanhoudt.
Wat er in het BHV-plan hoort te staan
NEN 8112 bevat een checklist voor het BHV-plan. Die vraagt om schriftelijke vastlegging van de volgende onderdelen.
Algemene informatie. Naam, adres, kernactiviteiten en de maatgevende scenario’s die voor jouw organisatie gelden.
Het alarmeringsschema. Wie meldt wat aan wie en in welke volgorde.
Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden per functie. Niet per persoon maar per rol, zodat het klopt als er iemand vertrekt.
Operationele beschikbaarheid en een vervangingsregeling. Wie neemt het over bij vakantie, ziekte of een avonddienst.
Samenwerking met anderen. Afspraken met andere werkgevers in hetzelfde pand, met de gebouwbeheerder en met externe hulpverleningsdiensten.
Middelen, opleiding en competenties. Welke uitrusting er is en welke opleiding de BHV-organisatie heeft.
Interne en externe communicatie. Hoe je medewerkers, bezoekers en buitenwacht informeert.
De ontruimingsprocedure, volgens het ontruimingsplan.
De verzamelplaats of verzamelplaatsen.
Risicoscenario’s met procedures, inclusief risico’s uit de omgeving en risico’s die je zelf voor de omgeving vormt.
De plattegronden. Ontruimingsplattegronden volgens NEN 1414 voor iedereen in het gebouw, en veiligheidsplattegronden volgens NEN 1414 voor de eigen BHV.
Instructies voor medewerkers en bezoekers over hoe te handelen bij een incident.
Twee dingen die op deze lijst vaak worden overgeslagen: de directie moet het plan ondertekenen en de betrokken werknemers moeten schriftelijk als bedrijfshulpverlener zijn aangesteld.
De plattegronden bij je BHV-plan
De veiligheidsplattegrond toont het hele pand en is bedoeld voor je BHV’ers en de hulpdiensten. Daarop staan onder meer de uitgangen en nooduitgangen, de blusmiddelen, de EHBO-middelen en de AED, de brandmeldcentrale en handbrandmelders, de afsluiters voor gas en water, de hoofdschakelaar van de elektriciteit en de verzamelplaats. Wat er verder op hoort en waarom, staat op de pagina over veiligheidsplattegronden.
De ontruimingsplattegronden zijn de tegenhanger: die hangen verspreid door het pand en tonen per plek de vluchtroutes voor medewerkers en bezoekers. Beide worden opgemaakt volgens NEN 1414 en beide horen volgens de checklist van NEN 8112 bij je BHV-plan.
Drie dingen die in de praktijk misgaan
De BHV’ers zitten allemaal op dezelfde afdeling. NEN 8112 vraagt uitdrukkelijk of kennis en vaardigheden gelijkmatig over het bedrijf zijn verdeeld. Vijf BHV’ers die toevallig allemaal op de begane grond werken, dekken de tweede verdieping niet.
De paraatheid is niet geregeld. Op papier zijn er genoeg BHV’ers, maar tijdens vakanties, ploegendiensten of een drukke productiedag is er niemand direct inzetbaar. De norm vraagt of onmiddellijke inzetbaarheid gegarandeerd is tijdens de activiteiten in het bedrijf.
Het plan is nooit vertaald naar een organisatie. Er ligt een document, maar de procedures zijn niet omgezet in een draaiende BHV-ploeg met vastgestelde competenties. Dat is het verschil tussen voldoen op papier en voorbereid zijn.
Hoe wij het aanpakken
We halen op wat er ligt: de RI&E, bestaande plannen, de huidige BHV-bezetting, de opleidingen en de aanwezige middelen.
Een adviseur bekijkt het pand en bespreekt met je welke scenario’s maatgevend zijn. Daaruit volgt het aantal BHV’ers en de verdeling over het bedrijf.
We schrijven het plan langs de onderdelen uit de checklist en leggen het aan je voor.
Het plan wordt vastgesteld, de BHV’ers worden aangesteld en opgeleid, en de plattegronden worden opgehangen.
Wat een BHV-plan niet is
Het is geen RI&E. De risico-inventarisatie en -evaluatie is op grond van artikel 5 van de Arbowet verplicht en gaat over alle arbeidsrisico’s. Het BHV-plan bouwt daarop voort voor het deel dat over calamiteiten gaat. Zonder RI&E kun je niet onderbouwen hoeveel BHV’ers je nodig hebt.
Het is geen ontruimingsplan. Het ontruimingsplan beschrijft de procedure om het gebouw leeg te krijgen. Het BHV-plan beschrijft de organisatie die dat uitvoert.
Het is geen bedrijfsnoodplan. Het bedrijfsnoodplan is de bundel waarin het BHV-plan en het ontruimingsplan samenkomen, aangevuld met de bouwkundige en installatietechnische maatregelen.
Het is geen vervanging voor oefenen. Pas tijdens een ontruimingsoefening blijkt of de rollen werken zoals bedacht.
Waarom je BHV-plan opstellen bij Velco?
1. Het aantal BHV’ers wordt onderbouwd, niet geschat
De vuistregel van één per vijftig bestaat niet meer. Wij leiden het aantal af uit je risico-inventarisatie en de scenario’s die daarbij horen, zodat je het kunt uitleggen aan een inspecteur of verzekeraar.
2. Plan en opleiding bij dezelfde partij
Wij schrijven het plan en leiden je BHV’ers ook op. De competenties die in het plan staan, zijn de competenties die wij aanleren.
3. De checklist van NEN 8112 wordt afgewerkt
Geen sjabloon invullen, maar de onderdelen van de norm langslopen. Daardoor komen ook de punten aan bod die vaak blijven liggen, zoals de vervangingsregeling bij vakanties en de afspraken met andere gebruikers van het pand.
4. Aandacht voor de verdeling en de paraatheid
Vijf BHV’ers die allemaal op dezelfde afdeling werken dekken de rest van het pand niet. Wij kijken naar de spreiding over het gebouw en naar de bezetting tijdens avonddiensten en vakanties.
Veelgestelde vragen
Is een BHV-plan verplicht?
Bedrijfshulpverlening is verplicht voor elke werkgever met personeel, ook bij één medewerker. Dat volgt uit artikel 3, eerste lid, onder e en artikel 15 van de Arbowet. Een BHV-plan als document staat als zodanig in geen enkele wet, maar het is de gebruikelijke manier om vast te leggen wat je hebt geregeld, en de vorm die NEN 8112 daarvoor aanhoudt. Bij een controle wordt gekeken of je kunt aantonen dat de bedrijfshulpverlening is georganiseerd en afgestemd op je risico’s.
Hoeveel BHV'ers heeft mijn organisatie nodig?
Er is geen wettelijk aantal en ook geen vuistregel meer. De oude norm van één BHV’er per vijftig medewerkers is sinds 2007 uit de wet. Artikel 15, derde lid van de Arbowet vraagt dat je BHV’ers qua opleiding, uitrusting, aantal en organisatie zo zijn geregeld dat zij hun taken naar behoren kunnen vervullen. Wat dat betekent volgt uit je risico-inventarisatie en de scenario’s die daarbij horen. Kijk daarbij niet alleen naar het aantal, maar ook naar de verdeling over het pand en naar de bezetting tijdens vakanties en avonddiensten.
Wat zijn de wettelijke taken van een BHV'er?
Artikel 15 van de Arbowet noemt er vier. Eerste hulp verlenen bij ongevallen. Brand beperken en bestrijden en de gevolgen van ongevallen beperken. In noodsituaties alarmeren en evacueren van alle aanwezigen. En het alarmeren van en samenwerken met de hulpverleningsorganisaties. Die laatste wordt vaak vergeten, terwijl juist de overdracht aan de brandweer bepaalt hoe snel zij kunnen handelen.
Wat moet er in een BHV-plan staan?
NEN 8112 geeft daar een checklist voor. Die vraagt om vastlegging van de algemene informatie met de maatgevende scenario’s, het alarmeringsschema, de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden per functie, de operationele beschikbaarheid met vervangingsregeling, de afspraken met andere werkgevers en met externe hulpdiensten, de middelen en opleidingen, de interne en externe communicatie, de ontruimingsprocedure, de verzamelplaatsen, de risicoscenario’s met procedures, de ontruimings- en veiligheidsplattegronden en de instructies voor medewerkers en bezoekers. Daarnaast hoort de directie het plan te ondertekenen en moeten de BHV’ers schriftelijk zijn aangesteld.
Hoe sluit een BHV-plan aan op de RI&E?
De risico-inventarisatie en -evaluatie bepaalt welke gevaren er in je organisatie spelen. Daaruit volgen de maatgevende scenario’s, en daaruit volgt weer hoeveel BHV’ers je nodig hebt, welke competenties zij moeten hebben en welke middelen er aanwezig moeten zijn. Zonder RI&E kun je het aantal BHV’ers dus niet onderbouwen. In die volgorde: eerst de RI&E, dan het BHV-plan.
Moeten mijn BHV'ers jaarlijks op herhaling?
Er is geen wettelijk voorgeschreven frequentie of urenaantal. De eis van acht uur herhaling per twee jaar is per 1 januari 2007 vervallen. Wat de Arbowet vraagt is dat BHV’ers hun taken naar behoren kunnen vervullen, en vaardigheden zoals reanimeren zakken weg zonder oefening. Jaarlijks herhalen is daarom gebruikelijk en is ook wat verzekeraars doorgaans verwachten.
Mag ik als werkgever zelf de BHV'er zijn?
Ja, in kleinere organisaties mag dat. Voorwaarde is wel dat er iemand is die je taken overneemt op de momenten dat je er niet bent. Er moet altijd bedrijfshulpverlening beschikbaar zijn tijdens de activiteiten in je bedrijf, en dat is precies waar deze constructie in de praktijk op vastloopt.
Welke plattegronden horen bij mijn BHV-plan?
Twee soorten, en NEN 8112 noemt ze allebei als afzonderlijke onderdelen van het BHV-plan. Veiligheidsplattegronden voor de eigen BHV en ontruimingsplattegronden voor de aanwezigen in het gebouw. Beide worden opgemaakt volgens NEN 1414. De eerste hangt op een centrale plek voor de BHV en de hulpdiensten, de tweede verspreid door het pand op plekken waar mensen zich oriënteren. Ze zijn niet uitwisselbaar, want ze hebben verschillende lezers en dus een andere hoeveelheid detail.
Zijn BHV-plattegronden verplicht?
Heeft je pand een verplichte brandmeldinstallatie, dan is een ontruimingsplan verplicht en horen de plattegronden daarbij. Zonder brandmeldinstallatie vervalt die grondslag, maar niet de zorgplicht uit de Arbowet. Bij panden waar bezoekers komen die de weg niet kennen, zoals hotels, scholen, zorginstellingen en winkels, zijn plattegronden in de praktijk de manier om daaraan invulling te geven.
Hoe vaak moet een BHV-plan worden bijgewerkt?
Er staat geen vaste termijn op. Het Arbobesluit vraagt dat het plan actueel is en NEN 8112 borgt de actualiteit via een PDCA-cyclus. Bijwerken doe je bij elke wijziging die het plan raakt: het vertrek van een BHV’er, een verbouwing, een nieuwe locatie, gewijzigde risico’s of aangepaste regelgeving. Neem daarnaast de bevindingen uit je ontruimingsoefening mee.
Hoelang duurt het voordat mijn BHV-plan af is?
Dat hangt af van de grootte van je organisatie, de complexiteit van de risico’s en hoeveel maatwerk nodig is. Als richtlijn: voor kleine bedrijven twee tot vier weken, voor middelgrote bedrijven drie tot zes weken, en voor grote of complexe organisaties zes weken of meer. Ligt er een actuele RI&E, dan gaat het sneller.
Op zoek naar wat anders?
BHV-plan opstellen?
Een adviseur bepaalt met je hoeveel BHV'ers je nodig hebt en legt vast hoe je het hebt geregeld.