Regelgeving noodverlichting

Welke normen gelden voor noodverlichting?

Naast de wettelijke verplichting uit het Bbl en de Arbowet, moet noodverlichting voldoen aan een aantal technische normen. Deze prestatie-eisen gaan over de minimale verlichtingssterkte, de branduur en de reactietijd van de noodverlichting:

• NEN-EN 1838: verlichtingstechnische eisen voor noodverlichting, beschrijft waar noodverlichting geplaatst moet worden en welke lichtniveaus vereist zijn.
• NEN 3011 (bij bestaande bouw soms nog NEN 6088): eisen aan veiligheidskleuren en -tekens, waaronder vluchtrouteaanduiding.
• NEN-EN-ISO 7010: de grafische symbolen voor veiligheidssignalering, waaronder de huidige groen-witte vluchtrouteaanduiding.
• NEN 1010: eisen aan het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van elektrische laagspanningsinstallaties. Noodverlichtingsinstallaties moeten hieraan voldoen, met aanvullende eisen voor centrale batterijkasten op het gebied van functiebehoud van kabels en brandcompartimenten.
• NEN-EN 50172: onderhoud en periodieke testen van noodverlichtingsinstallaties, van toepassing zodra je noodverlichting eenmaal is geïnstalleerd. Lees hier meer over op onze onderhoudspagina.
• NEN-EN 50171: eisen aan centrale voedingssystemen voor noodverlichting.
• NEN-EN-IEC 60598-2-22: elektrische veiligheid en componentkwaliteit van noodverlichtingsarmaturen zelf. Lees hier meer over op onze armaturenpagina.

Voor een gebruiker van noodverlichting is het niet nodig om al deze normen zelf te kennen. Belangrijk is vooral dat de noodverlichting die je aanschaft en laat onderhouden, aantoonbaar aan deze normen voldoet, te herkennen aan de CE-verklaring van het product.

Het Bbl en de Arbowet geven de wettelijke verplichting, de NEN-normen geven de stand van de techniek aan. Soms verwijst de wet naar een NEN-norm vanuit technisch oogpunt. Daar mag je in beginsel van afwijken, maar dan moet je achteraf kunnen uitleggen waarom jouw oplossing minimaal even goed is als de norm voorschrijft.

Concrete eisen aan de noodverlichting

Binnen 15 seconden na het wegvallen van de netspanning moet noodverlichting gaan branden. Daarna moet de installatie minimaal 60 minuten aaneengesloten een lichtsterkte geven van ten minste 1 lux op de vloer.

Vluchtwegverlichting in parkeergarages

Moet een parkeergarage voorzien zijn van noodverlichting? Het Bbl gaat uit van een meetniveau, in de meeste gevallen het niveau van de hoofdingang. Ligt een ruimte onder dat niveau, zoals een parkeergarage, dan moet die worden voorzien van zowel noodverlichting als vluchtrouteaanduiding.

Kritieke ruimtes

Ook zogenoemde kritieke ruimtes in een gebouw moeten voorzien zijn van noodverlichting, bijvoorbeeld de technische ruimte voor hoofdschakel- en verdeelinrichtingen, liftmachinekamers, regieruimtes en projectafdelingen.

Wie is verantwoordelijk voor de noodverlichting?

Het Bbl legt de verantwoordelijkheid voor de aanwezigheid en het functioneren van de noodverlichting bij de eigenaar van het gebouw. In de praktijk ligt dit soms genuanceerder: de gebruiksfunctie van een pand wordt vaak pas bij ingebruikname door de huurder bepaald. Daarnaast kijkt de Arbowet specifiek naar de veiligheid van de gebruikers in het gebouw, en maakt daarmee de werkgever verantwoordelijk.

Wie uiteindelijk de kosten draagt, van aanschaf tot jaarlijks onderhoud, hangt af van de afspraken tussen huurder en verhuurder in de huurovereenkomst. Het komt vaak voor dat de verhuurder de initiële aanschaf voor zijn rekening neemt, en de huurder vervolgens het onderhoud.