Rookmelders
Wanneer zijn rookmelders verplicht en waar moeten ze aan voldoen?
Een rookmelder waarschuwt bij rookontwikkeling, ook ’s nachts en ook als er niemand in de ruimte is. Dat is precies waarom hij werkt: de meeste dodelijke slachtoffers bij brand vallen door rookvergiftiging tijdens de slaap, niet door vuur.
Sinds 1 juli 2022 zijn rookmelders in Nederland verplicht in alle woningen, ook in bestaande bouw. Voor nieuwbouw geldt die verplichting al sinds 2003, met strengere eisen. Voor bedrijfspanden ligt het anders: daar hangt het af van de gebruiksfunctie en is vaak een brandmeldinstallatie aan de orde in plaats van losse melders.
Op deze pagina staat welke eisen gelden, waar de melders moeten hangen, hoe lang ze meegaan en waar de grens ligt met een brandmeldinstallatie.
Rookmelders bestellen?
Vertrouwd door
Waarom kiezen voor rookmelders van Velco?
Onze melders zijn optisch en gekeurd volgens NEN-EN 14604, de Europese productnorm. Ionisatiemelders leveren wij niet, die zijn niet meer toegestaan.
Van losse batterijmelders voor bestaande bouw tot gekoppelde melders op netspanning. Ook hittemelders en koolmonoxidemelders waar die beter passen.
Melders moeten worden getest en na tien jaar vervangen. Wij nemen ze mee in de jaarlijkse ronde langs je blusmiddelen, in één rapportage.
Onze specialisten bepalen met je of losse melders volstaan of dat er een brandmeldinstallatie nodig is. Dat scheelt achteraf een verbouwing.
Hoe werkt een rookmelder?
In de melder zit een detectiekamer met een lichtbron en een sensor die niet recht tegenover elkaar staan. Zolang de lucht schoon is bereikt het licht die sensor niet. Komen er rookdeeltjes in de kamer, dan verstrooien die het licht en valt er wel licht op de sensor. Dat is het moment dat het alarm afgaat.
Dat heet optische detectie en het is inmiddels het enige toegestane principe. De oudere ionisatiemelders werkten met een licht radioactieve bron en zijn niet meer toegestaan.
Optische melders reageren goed op smeulbranden, precies het type brand dat ’s nachts ontstaat en dat veel rook geeft voordat er vlammen zijn. Dat is ook de reden dat rookmelders levens redden: de meeste slachtoffers vallen door rook tijdens de slaap.
Rookdeeltjes verstrooien de lichtstraal in de melder.
Hard genoeg om wakker van te worden.
Eén melder in alarm laat alle melders klinken.
Daarna vervangen, ook als hij nog werkt.
Welke eisen gelden er?
Dat hangt af van het bouwjaar en de gebruiksfunctie. De projecteringsnorm is NEN 2555, voluit “Brandveiligheid van gebouwen, rookmelders voor woonfuncties”. Die is aangewezen in het Bbl.
Nieuwbouw vanaf 2003 en na ingrijpende verbouwing
- Aangesloten op netspanning, met een back-upbatterij
- Onderling koppelbaar, bedraad of draadloos
- Optische sensor, ionisatiemelders zijn niet meer toegestaan
- Minimaal 85 dB alarmsignaal
- Gekeurd volgens NEN-EN 14604
Bestaande bouw, verplicht sinds 1 juli 2022
- Een rookmelder op iedere bouwlaag met een verblijfsruimte of vluchtweg
- Een batterijmelder volstaat, want er is meestal geen stroompunt
- Optisch en gekeurd volgens NEN-EN 14604
- Koppelen is niet verplicht, maar wel aan te raden
Dat laatste punt is geen formaliteit. Uit onderzoek blijkt dat gekoppelde melders bewoners aanzienlijk sneller alarmeren, omdat het alarm klinkt op de plek waar mensen zich bevinden en niet alleen bij de brandhaard.
De norm is herzien. In de nieuwe versie zijn de projectie-eisen op onderdelen versoepeld, bijvoorbeeld voor plaatsing onder een schuine hoek. Daarnaast is er een fail-safe-eis bijgekomen voor melders die met een relais externe apparaten aansturen zoals rookkleppen of deurdrangers. Laat bij twijfel over welke versie op jouw situatie van toepassing is de projectie beoordelen.
Waar moeten rookmelders hangen?
Rookmelders horen in ruimtes die als vluchtroute dienen: gangen, overlopen en trappenhuizen. In woningen komt daar per bouwlaag minimaal één melder bij.
Bij kamerverhuur geldt meer: daar moeten alle verkeersruimtes en slaapkamers zijn voorzien van melders. Dat mogen rookmelders, hittemelders of koolmonoxidemelders zijn, afhankelijk van het risico in die ruimte.
Twee praktische regels uit de projectienorm:
Hang een melder niet in de keuken of de badkamer. Kookdamp en stoom veroorzaken loze meldingen. Een melder die te vaak afgaat wordt uiteindelijk uitgezet. Dan hangt er dus niets meer. Voor een keuken, bijkeuken of garage is een hittemelder de aangewezen oplossing.
Wanneer heb je een brandmeldinstallatie nodig in plaats van losse melders?
Dit is het onderscheid waar in de markt het vaakst iets misgaat.
NEN 2555 gaat over losse rookmelders in woonfuncties. Die norm geldt niet voor systemen. Zodra melders onderdeel zijn van een installatie met centrale detectie, doormelding en een ontruimingsalarm, gelden andere normen: NEN 2535 voor de brandmeldinstallatie en NEN 2575 voor de ontruimingsalarminstallatie, met onderhoud onder NEN 2654.
Je komt online regelmatig tegen dat bedrijfspanden boven een bepaald oppervlak een systeem conform NEN 2555 moeten hebben. Dat klopt niet: NEN 2555 is een woonfunctienorm.
Praktisch gezien: wordt er voor jouw gebouw een brandmeldinstallatie geëist, dan vervalt de eis tot het hebben van losse rookmelders. De installatie neemt die functie over. Of dat voor jou geldt, hangt af van de gebruiksfunctie, de omvang en de gebruiksmelding.
Wij verzorgen beide. Wat in jouw situatie nodig is, bepalen we via een advies op maat.
Levensduur en onderhoud
Testen. Een rookmelder heeft een testknop. De aanbeveling is om die maandelijks te gebruiken. Werkt de melder niet, dan hoor je dat liever op een moment dat je het zelf kiest.
Batterijen. Bij melders met een verwisselbare batterij hoor je een piep als die leeg raakt. Vervang hem dan meteen. Er zijn ook melders met een vaste batterij die tien jaar meegaat.
Schoonhouden. Stof in de detectiekamer veroorzaakt loze meldingen en kan de gevoeligheid verminderen. Regelmatig afzuigen of afnemen helpt.
Vervangen na tien jaar. Dit is het punt dat het vaakst wordt vergeten. De sensor van een rookmelder veroudert, ongeacht of hij ooit is afgegaan. Na tien jaar moet de melder worden vervangen, ook als hij het nog lijkt te doen. Op de melder staat de productiedatum.
Bij ons onderhoudscontract nemen we de melders mee in de jaarlijkse ronde langs je blusmiddelen, inclusief het bijhouden van de vervangingsdatum. Zo staat er geen melder van twaalf jaar oud aan je plafond.
Rookmelder, hittemelder of koolmonoxidemelder?
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze iets anders detecteren.
Een rookmelder reageert op rookdeeltjes. Dat is de standaardkeuze voor vluchtroutes en verblijfsruimtes.
Een hittemelder reageert niet op rook maar op temperatuur. Hij slaat aan bij een snelle stijging of zodra een vaste drempel wordt bereikt, meestal rond de 55 graden. Daardoor is hij geschikt voor keukens, bijkeukens, stookruimtes, garages en bergingen: plekken met damp, stof of vocht waar een rookmelder loze meldingen geeft.
Dat maakt de hittemelder geen vervanger maar een aanvulling. Hij detecteert later dan een rookmelder, want er moet eerst warmte zijn. Op een vluchtroute wil je daarom een rookmelder, in de keuken een hittemelder. Wij leveren beide en ze zijn onderling koppelbaar.
Een koolmonoxidemelder reageert op koolmonoxide, een gas dat je niet ruikt of ziet. Dat is geen brandmelder maar een vergiftigingsmelder, met een heel andere aanleiding: onvolledige verbranding bij een cv-ketel, geiser of open haard.
Ze vervangen elkaar dus niet. In een woning met een gasgestookt toestel heb je beide nodig.
Onderhoud op locatie
Laat je brandveiligheidsmiddelen jaarlijks controleren, zo weet je zeker dat alles werkt op het moment dat het nodig is. Onze REOB-opgeleide monteurs onderhouden je brandblussers en brandslanghaspels volgens de geldende normen en nemen de melders daarin mee. Ook noodverlichting, EHBO-koffers en AED’s horen daarbij.
Waarom je brandbeveiliging regelen bij Velco?
1. Projectering door deskundigen
Waar de melders en blusmiddelen komen te hangen en hoeveel je er nodig hebt, volgt uit een risico-inventarisatie en de geldende normen. Onze monteurs beoordelen dat op locatie en niet op basis van een vuistregel.
2. Onderhoud in eigen beheer
De jaarlijkse ronde voeren onze eigen REOB-opgeleide monteurs uit, op jouw locatie. Er komt geen derde partij tussen, waardoor je één aanspreekpunt houdt van advies tot en met onderhoud.
3. Aantoonbaar brandveilig
Na elke servicebeurt ontvang je een onderhoudsrapport en een attest dat je aan verzekeraar of inspectie kunt overleggen. Zo is je brandveiligheid niet alleen geregeld maar ook aantoonbaar.
4. Totaalleverancier van (brand)veiligheid
Naast melders en blusmiddelen verzorgen wij nood- en vluchtwegverlichting, BHV-opleidingen, EHBO-koffers en AED’s. Dat scheelt losse contracten en losse keuringsmomenten.
Veelgestelde vragen
Zijn rookmelders verplicht?
In woningen wel. Sinds 1 juli 2022 geldt de verplichting voor alle woningen, ook bestaande bouw. Voor nieuwbouw is dat al zo sinds 2003, met strengere eisen. Voor bedrijfspanden hangt het af van de gebruiksfunctie en is vaak een brandmeldinstallatie aan de orde.
Hoeveel rookmelders heb ik nodig?
In bestaande bouw minimaal één per bouwlaag met een verblijfsruimte of vluchtweg. In nieuwbouw volgt het aantal uit de projectie-eisen van NEN 2555, waarbij ook de detectiestraal en obstakels aan het plafond meetellen.
Hoe lang gaat een rookmelder mee?
Tien jaar. De sensor veroudert, ongeacht of de melder ooit is afgegaan. Vervang hem daarna, ook als hij het nog lijkt te doen. De productiedatum staat op de melder.
Moeten rookmelders gekoppeld zijn?
In nieuwbouw wel. In bestaande bouw is het niet verplicht maar wel aan te raden, omdat het alarm dan ook klinkt op de plek waar mensen zich bevinden en niet alleen bij de brandhaard.
Waar mag ik een rookmelder niet ophangen?
In de keuken en de badkamer. Kookdamp en stoom veroorzaken loze meldingen. Een melder die te vaak afgaat wordt uiteindelijk uitgezet. Voor een keuken is een hittemelder geschikter.
Wat is het verschil tussen een rookmelder en een brandmeldinstallatie?
Een rookmelder is een losstaand product onder NEN 2555, de norm voor woonfuncties. Een brandmeldinstallatie is een systeem met centrale detectie, doormelding en ontruimingsalarm, onder NEN 2535 en NEN 2575. Wordt er een installatie geëist, dan vervalt de eis voor losse rookmelders.
Wat is het verschil tussen een rookmelder en een hittemelder?
Een rookmelder reageert op rookdeeltjes, een hittemelder op temperatuur. Die slaat aan bij een snelle stijging of rond de 55 graden. In keukens, garages en bergingen geeft een rookmelder loze meldingen door damp en stof, daar is een hittemelder geschikter. Een hittemelder detecteert wel later, dus op vluchtroutes blijft een rookmelder nodig.
Vervangt een koolmonoxidemelder een rookmelder?
Nee. Een koolmonoxidemelder detecteert een gas dat vrijkomt bij onvolledige verbranding en waarschuwt voor vergiftiging, niet voor brand. In een woning met een gasgestookt toestel heb je beide nodig.
Op zoek naar wat anders?
Hoe brandveilig is jouw organisatie?
Voldoe aan de laatste wetgeving en zorg voor een brandveilige organisatie voor jouw collega's. Neem vandaag nog contact met ons op.