Noodverlichting: vluchtwegverlichting en vluchtrouteaanduiding

De termen noodverlichting, vluchtwegverlichting, vluchtrouteverlichting, vluchtwegaanduiding en transparantverlichting worden vaak door elkaar gebruikt. Voor de duidelijkheid houden wij het hier op noodverlichting als verzamelnaam voor de vluchtwegverlichting aan het plafond en hanteren we vluchtrouteaanduiding voor de pictogrammen die je de weg richting de uitgang wijzen.

Waarom moet je noodverlichting hebben?

De aanwezigheid van noodverlichting is in het bouwbesluit van 2012 wettelijk vastgelegd voor alle gebouwen waar mensen werkzaam zijn, en ruimtes waar meer dan 75 personen tegelijkertijd aanwezig kunnen zijn. Dat betekent dat noodverlichting verplicht is in bijvoorbeeld kantoren, scholen, appartementencomplexen, maar ook bioscopen en sporthallen.

En dat is niet voor niks. Noodverlichting is er in de eerste plaats om bij een stroomstoring een gebouw veilig te kunnen verlaten. Als de stroom wegvalt en het ineens donker is, kan dat leiden tot verwarring, desoriëntatie of angst. Noodverlichting stelt mensen in staat (gevaarlijke) processen veilig te beëindigen, zich te oriënteren op hun omgeving en de weg naar de dichtstbijzijnde nooduitgang te vinden. Het helpt paniek te voorkomen en verkleint eventuele veiligheidsrisico’s.

Wat de exacte noodverlichting eisen voor jouw pand zijn, hangt af van de situatie. De richtlijnen hiervoor zijn vastgelegd in verschillende NEN normen. Zo beschrijven NEN-EN ISO 7010 en NEN 6088 richtlijnen over noodverlichting pictogrammen en gaat NEN 1838 over de technische voorschriften voor noodverlichting in gebouwen.

Soorten noodverlichting

We maken hier onderscheid tussen 4 soorten noodverlichting:

  • Vluchtwegverlichting die gaat branden als de stroom uitvalt en de vluchtwegen verlicht
  • Vluchtrouteaanduiding die permanent brand en met behulp van pictogrammen aanduidt hoe U het pand kan verlaten.
  • Anti-paniekverlichting is verlichting die gaat branden wanneer het gewone licht uitgaat om paniek of gevaarlijke situaties te voorkomen.
  • Noodverlichting voor werkplekken met een verhoogd risico.

Vluchtwegverlichting

De vluchtwegverlichting is de noodverlichting die in de gangen en grote ruimtes is aangebracht om de ruimte en de vluchtwegen te verlichten. Deze hoeft alleen te branden als de stroom wegvalt. Tijdens normaal gebruik mag de vluchtwegverlichting uit zijn.

De vluchtwegverlichting moet ten minste 60 minuten branden of zo veel langer als het nodig is om de ruimte te verlaten. In de praktijk zijn er noodverlichtingsarmaturen in uitvoeringen van 1 uur en van 3 uur brandtijd.

Welke voor jou de beste keuze is, hangt af van de situatie. Is het gebouw binnen 60 minuten ontruimd, dan is de brandtijd van 1 uur voldoende. Kijk goed naar het ontruimingsplan en kies de juiste uitvoering. De verlichtingssterkte van de vluchtwegverlichting moet ten minste 1 lux bedragen. (1 lux is vergelijkbaar met het licht van een volle maan.)

Vluchtrouteaanduiding / transparantverlichting

Vluchtrouteaanduidingen of transparantverlichting zijn de bekende nooduitgang pictogrammen. Deze zijn er in verschillende vormen en formaten. In de regel moet de vluchtrouteaanduiding altijd branden.

Toch zijn er uitzonderingen op deze regel. Denk bijvoorbeeld aan bioscopen. Het is niet zo dat je de vluchtrouteaanduiding alleen in noodgevallen kan laten branden omdat je dat comfortabeler vindt. Daar moeten goede motieven aan ten grondslag liggen en er zal aan een aantal andere randvoorwaarden moeten worden voldaan.

Bij de vluchtrouteaanduiding zijn standaard pictogrammen voorgeschreven. Dat is in de afgelopen jaren gewijzigd, waardoor er verschillende pictogrammen worden gehanteerd. Kijk daarom goed of je de juiste pictogrammen bij je vluchtrouteaanduiding hebt.

Anti paniek verlichting

Anti-paniekverlichting is er om paniek of gevaarlijke situaties te voorkomen op het moment dat de stroom uitvalt. Het wordt toegepast in ruimtes waar veel mensen zich tegelijk bevinden. Bijvoorbeeld een discotheek, kantine of vergaderruimte. In de NEN EN 50172 richtlijn is een beschrijving gemaakt van ruimtes waar anti-paniekverlichting zou moeten zijn voorzien.

Dat zijn “Ruimten of niet gedefinieerde vluchtroutes in hallen of gebouwdelen groter dan 60 m2, of kleinere ruimtes wanneer daar een mogelijk gevaarlijke situatie kan ontstaan, zoals bij gebruik door grote groepen mensen.” Met de anti paniekverlichting kunnen groepen mensen zich oriënteren en aansluiting vinden naar een vluchtroute. De verlichtingssterkte van de vluchtwegverlichting moet minimaal 0,5 lux bedragen.

Noodverlichting voor werkplekken met een verhoogd risico

De verlichting van werkplekken met een verhoogd risico is er voor de veiligheid van de personen die verantwoordelijk zijn voor gevaarlijke processen of in een gevaarlijke situatie kunnen komen wanneer de verlichting wegvalt. Hierbij kan gedacht worden aan werkplekken met draaiende of bewegende delen, chemische processen, hete delen of brandbare materialen. Voor die werkplekken is het nodig om een afsluitprocedure uit te voeren, ook wanneer de stroom en normale verlichting wegvalt.

Welke werkplekken aangemerkt worden als werkplekken met een verhoogd risico vind je terug in de RI&E. De NEN-EN 1838 schrijft voor aan welke eisen de noodverlichting voor die werkplekken moet voldoen. Dat zijn bijvoorbeeld eisen aan de verlichtingssterkte en reactietijd van de noodverlichting. De verlichtingssterkte van de verlichting van werkplekken met een verhoogd risico moet minimaal 10% van de normale verlichtingssterkte bedragen met een minimum van 15 lux. Dus voor een werkplek met normaal 500 Lux verlichtingssterkte moet de noodverlichting minimaal 50 Lux verlichtingssterkte leveren.

Dennis

Wil je een onderhoudsabonnement noodverlichting afsluiten?

Regel nu eenvoudig het onderhoud aan je noodverlichting. Zo kom je niet voor verrassingen te staan. Bel of vul onderstaand formulier in en wij nemen spoedig contact met je op voor het maken van een afspraak.